இந்திய விடுதலைப் போராட்ட வரலாற்றில் சிறப்பிடம் பெற்ற வீராங்கனை ராணி அவந்திபாய் லோதி அவர்களின் நினைவு தினம் இன்று நாடு முழுவதும் அனுசரிக்கப்படுகிறது. 1857 ஆம் ஆண்டு நடைபெற்ற முதல் சுதந்திரப் போராட்டத்தில் முக்கிய பங்கு வகித்த அவர், பெண்களின் தைரியம் மற்றும் தன்னலமற்ற போராட்ட மனப்பாங்கிற்கு அடையாளமாக திகழ்கிறார்.
மத்தியப் பிரதேச மாநிலத்தில் உள்ள ராம்கர் பிரதேசத்தை ஆட்சி செய்த ராணி அவந்திபாய், பிரிட்டிஷ் ஆட்சிக்கு எதிராக தன்னுடைய படையினரை ஒருங்கிணைத்து கடுமையான போராட்டங்களை முன்னெடுத்தார். கணவர் மரணித்த பின்னர் ஆட்சிப் பொறுப்பை ஏற்ற அவர், ஆங்கிலேயர்களின் கையகப்படுத்தும் கொள்கைக்கு எதிராக உறுதியாக நின்றார்.
1857 கிளர்ச்சியின் போது, தனது இராச்யத்தை காக்கும் நோக்கில் பல்வேறு போர்களில் நேரடியாக ஈடுபட்டு வீரத்துடன் போராடிய ராணி அவந்திபாய், இறுதிவரை சரணடைய மறுத்து தன்னுடைய உயிரைத் தியாகம் செய்தார். அவரது தியாகம் இந்திய விடுதலைப் போராட்ட வரலாற்றில் அழியாத இடத்தைப் பெற்றுள்ளது.
இன்று அவரது நினைவு தினத்தை முன்னிட்டு பல்வேறு இடங்களில் அவரது உருவப்படத்திற்கு மாலை அணிவித்து மரியாதை செலுத்தப்பட்டு வருகிறது. சமூக அமைப்புகள், அரசியல் கட்சிகள் மற்றும் பொதுமக்கள் அவரது வீரத்தையும் தியாகத்தையும் நினைவுகூர்ந்து உரைகள் நிகழ்த்துகின்றனர்.
பெண்கள் சமூக முன்னேற்றத்திலும், நாட்டுப்பற்று உணர்விலும் முன்னுதாரணமாக திகழ்ந்த ராணி அவந்திபாய் அவர்களின் வாழ்க்கை, இன்றைய தலைமுறைக்கு உற்சாகம் அளிக்கும் ஒளிவிளக்காக உள்ளது.
